Razvojni plan škole - Srednja Škola Plav

Go to content

Main menu

Razvojni plan škole

 

PROGRAM RAZVOJA
JU SREDNJA MJEŠOVITA ŠKOLA”BEĆO BAŠIĆ” PLAV
2014-2018.

UVOD
RAZVOJNO PLANIRANJE
Školsko razvojno planiranje je kontinuirani i stvaralački proces koji se zasniva na stalnom istraživanju i prepoznavanju autentičnih potreba škole i osmišljavanja načina da se potrebe zadovolje na osnovu postojećih ciljeva u određenom vremenu. Koncept razvojnog planiranja se zasniva na demokratskom dogovoru svih interesnih grupa i time se postiže: otvorenost prema promjenama; bogatstvo inicijativa i ideja; veća dostupnost  i objektivnost; razvoj zasnovan na potrebama škole; veći stepen učešća  svih interesnih grupa i  bolji kvalitet rada škole.
Faze razvojnog planiranja su:
• Faza dijagnoze
• Faza određivanja težišta promjena
• Faza planiranja
• Faza realizacije
• Faza evaluacije
Koraci u razvojnom planiranju su:
• Analiza stanja u školi
• Definisanje misije
• Utvrđivanje vizije
• Određivanje prioriteta
• Definisanje razvojnih ciljeva
• Određivanje zadataka i aktivnosti
Razvojno planiranje predstavlja veliki izazov za upravu škole  i sve zaposlene.  Učesnici u razvojnom planiranju su: nastavnici, stručni saradnici, učenici, roditelji, direktor, Školski odbor, socijalni partneri i Lokalna zajednica. Izrada razvojnog plana zahtijeva timski rad i angažovanje svih učesnika. Da bi se poboljšao vaspitno – obrazovni proces direktor mora afirmisati timski rad koji obezbjeđuje sposobnost praćenja i selekcije novih informacija, sagledavanje pojava iz različitih uglova, otvorenost za nova iskustva i sposobnost adaptacije na promjene.



POVEZANOST RAZVOJNOG PLANA ŠKOLE SA DRUGIMA STRATEŠKIM DOKUMENTIMA:
Razvojni plan škole nadovezuje se i usklađen je sa razvojnim prioritetima i strateškim dokumentima Crne Gore i Opštine Plav :
Strategija razvoja Opštine Plav
Razvoj ljudskih resursa – Crna Gora 2017. Projekat Cards 3, Reforma tržišta rada i razvoj radne snage.
Strategija cjeloživotnog preduzetničkog učenja, Projekat Cards 3, Reforma tržišta rada i razvoj radne snage
Strategija razvoja ljudskih resursa u sektoru turizma Crne Gore
Strategija razvoja turizma Crne Gore do 2020. godine
Nacionalna strategija održivog razvoja Crne Gore
Crnogorska poljoprivreda i evropska unija- strategija razvoja proizvodnje hrane i ruralnih područja
Strategija za razvoj informatičkog društva
Ovaj dokument je takođe povezan sa već postojećim  dokumentima na nivou škole ali isto tako će biti i osnova za razvoj dodatnih dokumenata:
• Godišnji plan rada škole;
• Statut škole;
• Pravilnik o organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta;
• Plan rada Odjeljenskog vijeća;
• Plan rada Nastavničkog vijeća;
• Plan rada Školskog odbora;
• Plan rada Učeničkog parlamenta;
• Plan rada Savjeta roditelja;
• Plan rada direktora i planovi rada stručnih saradnika ;
• Plan profesionalnog razvoja na nivou škole;
• Akcioni plan za unapređenje kvaliteta nastave;
• Akcioni planovi na nivou stručnih aktiva;
• Plan rada odbora  za Interno obezebeđivanje kvaliteta –Interna  evaluacija;
• Plan rada Centra za Preduzetništvo

OSNOVNI PODACI O ŠKOLI
KRATAK PROFIL ŠKOLE
Naziv škole: JU Srednja mješovita škola ”Bećo Bašić”
Adresa Škole: Racina bb, 84325 Plav
Telefon/fax: 051/251046
e-mail: smpl@t-com.me
web adresa: www.becobasic.edu.me
Dan škole je 31. oktobar.
Ukupna površina školskog objekta je 3870m². Prostorije u kojima se izvodi nastava zauzimaju 2518m², ili 65,06%, a prostorije za opšte potrebe, hodnike, administraciju i drugo, zauzimaju 1352m² ili 35%. Površina školskog dvorišta iznosi 6.411m². Škola ima salu za fizičko vaspitanje. U školskoj 2014/15. godini školu pohađa 608 učenika. Rad je organizovan u jednoj smjene, I (prva ) smjena počinje u 7:30 h. a završava u13.30 h. Kapacitet škole za rad u dvije smjene je 1000 učenika.

ISTORIJAT ŠKOLE
Početak rada škole datira još od školske 1965/66 godine kada je u Plavu otvoreno područno odjeljenje Gimnazije ”Panto Mališić ” iz tadašnjeg Ivangrada. Radilo se u prostorijama O. Š.”Hajro  Šahmanović” u Plavu. Upisano je te godine 115 učenika koji su rasporedjeni u 3 razreda. U sastavu matične škole ostaje do 31. oktobra 1969. godine kada je SO-e Plav donijela odluku o osnivanju Gimnazije kao samostalne vaspitno-obrazovne ustanove sa 4 (četiri) razreda. Taj datum se slavi kao Dan Škole.
Škola dobija svoju zgradu  školske 1978/79 godine i od tada radi u postojećim prostorijma.     U ovoj školi sa radom počinje i nastava na albanskom jeziku školske 1979/80 godine.
Na sjednici Zbora radnih ljudi održanoj 12. marta 1989.  godine zamijenjen je dotadašnji naziv Gimnazija u Školski centar srednjeg usmjerenog vaspitanja i obrazovanja na oba jezika.
Školske 1982/83 godine škola je imala najveći broj odjeljenja (28) i 967 učenika koji su ostali na kraju školske godine.
Do nove izmjene naziva škole dolazi 23 juna 1992 godine i škola se od tada zove JU srednja škola” Bećo Bašić” .
Stupanjem na snagu novog Statuta škole 09.09.2003 godine škola dobija naziv JU srednja mješovita škola "Bećo Bašić" Plav.  U oktobru 2014. godine škola je proslavila 49 godine postojanja  a već 32 godine škola izvodi nastavu i na albanskom jeziku.

VRSTA ŠKOLE (MJEŠOVITA,)
 Škola je mješovitog tipa. U školi ima ukupno 11 odjeljenja gimnazije i 15 odjeljenja stručne škole.
Područja rada  Broj  odjeljenja Godina uvođenja



 

Podrucije rada

Odjeljenja

Godina uvođenja

GIMNZIJA

11

1969/70

MAŠINSTVO I OBRADA METALA  

1

1983/84

TRGOVINA, TURIZAM I UGOSTITELJSTVO

6

1999/00

ARHITEKTURA, GEODEZIJA I GRAĐEVINA

2

2006/07

ZDRAVSTVO, FARMACIJA I SOCIJALNA ZAŠTITA  

4

2007/08

POLJOPRIVREDA, PROIZVODNJA  I  PRERADA HRANE

2

2008/09

PREGLED POSTOJEĆIH RESURSA ŠKOLE
MATERIJALNO-TEHNIČKI RESURSI

Učionica 22 1034 m² 2 Opremanje učionica novim namještajem i zamjena podne površine- parketa
Kabinet 10 880 m² 3 Potpuno opremanje kabineta
Biblioteka 1 38 m² 3 Softver za vođenje evidencije
Čitaonica 1 45 m² 4 Neophodna oprema
Mašinska radionica 2 227 m² 2 Oprema za automehničare
Građevinska radionica 1  2 Oprema sa neophodnim didaktičkim sredstvima
Poljoprivredna 1  5 Dopuna postojeće koja je donacija Ambasade Poljske
Fiskulturna sala 1 1950 m² 5 Dopuna postojećih sportskih i gimnastičkih rekvizita
Centar za učenje 1 310 m² 5 Dopuniti postojeće sadržaje savremenom IT opremom

NASTAVNO OSOBLJE
Ukupan broj zaposlenih....................95        Nastavno osoblje................................76  
Vannastavno osoblje.........................19        Stručni saradnici..................................3
Spoljni saradnici...............................13

OBRAZOVNI PROGRAMI KOJI SE REALIZUJU U ŠKOLI
• gimnazija : opšti tip
• trgovina, ugostiteljstvo, turuzam:
- turistički tehničar - četvorogodišnje stručno obrazovanje   (IV1 nivo CKO)
- prodavač - trogodišnje stručno obrazovanje (III nivo CKO)
      -  konobar - trogodišnje stručno obrazovanje   (III nivo CKO)
      -  kuvar - trogodišnje stručno obrazovanje   (III nivo CKO)
• zdravstvo, farmacija, socijalna zaštita: zdravstveni tehničar – četvorogodišnje
stručno obrazovanje   (IV1 nivo CKO )
• geodezija i građevinarstvo:
-  garđevinski tehničar za visokogradnju - četvorogodišnje stručno obrazovanje   (IV1 nivo CKO)
- monter suve gradnje - trogodišnje stručno obrazovanje (III nivo CKO)
          - keramičar - trogodišnje stručno obrazovanje (III nivo CKO )
• poljoprivreda, proizvodnja i prerada hrane: poljoprivredni tehničar - četvorogodišnje stručno obrazovanje   (IV1 nivo CKO)
• mašinstvo i obrada metala: automehaničar - trogodišnje stručno obrazovanje  (III nivo CKO)

MISIJA,  VIZIJA I CILJEVI


MISIJA
Misija škole je nastala kao jasna definicija onoga zašto postojimo, šta nam je cilj djelovanja i na koji način će mo to otvariti.
Mi smo škola koja kontinuirano unapređuje kvalitet obrazovno-vaspitnog rada, razvija i unapređuje ključne vještine svojih učenika, edukuje ih za praktičnu primjenu stečenih znanja, pruža učenicima temelj za cjeloživotno učenje i adekvatno ih priprema  za tržište rada.
MI SMO ŠKOLA PRIJATELJ - SVI RAZLIČITI, A JEDNAKO VRIJEDNI. ZAJEDNO!



VIZIJA


Želimo da ostanemo prestižna ustanova u sistemu obrazovanja koja  će omogućiti svim učenicima obrazovanje po mjeri, njihovim skolonostima i afinitetima, razvoj vještina, kompetencija i stavova kao  spremnost za tržište rada i svestrani razvoj ličnosti. Učenik je instinski subjekat u obrazovno-vaspitnom radu i to se ne može postići proklamacijam i  lijepim željama jer je to dugotrajan i složen proces sazrijevanja ličnosti, razvijanje kritičnosti mišljenja i odgovornosti djelovanja pred sobom i pred drugima.  Želimo da ostanemo otvorena ustanova čija će saradnja sa roditeljima, lokalnom zajednicom, socijalnim partnerima i ostalim relevantnim subjektima služiti kao primjer dobre saradnje.


OSNOVNI CILJEVI
CILJEVI ( šta želimo postići )
I Unapredjivanje kvaliteta nastave u školi
II  Poboljšanje saradnje škole sa subjektima koji su direktno ili indirektno uključeni u rad
     Škole

III   Razvijanje učeničkih znanja i odgovornosti
IV  Upisna politika orijentisana na tržište rada
V   Podizanje kvaliteta praktičnog obrazovanja

Kontekst škole (školsko okruženje)
Po popisu iz 2011 godine opština Plav broji 13.108 stanovnika , dok grad broji 3.800  na površini od   486 km ili 3,5% ukupne površine Crne Gore.
Opština Plav je jedna od opština koja je podložna stalnoj migraciji što se najbolje vidi po upoređivanju podataka popisa stanovništva iz 2003god. (13.659 stanovnika) , 1991 god.            ( 19.305 stanovnika)  gdje je za  20 godina manje za oko 6000 stanovnika . Trend iseljavanja se i dalje nastavlja gdje je nerazvijenost glavni razlog. Opština Plav je najnerazvijenija opština u Crnoj Gori iako ima izuzetne prirodne resurse i potencijale koji su je nekada svrstavalie među srednje razvijene opštine. Sama privatizacija je uslovila da svi subjekti budu prepušteni stihiji i neefikasnosti u radu  posebno u oblasti turizma, poljoprivrede,  drvoprerade i pružanje usluga. Ta migracija je uslovila da se značajno smanji broj upisanih učenika u  2014/15 godini  za  4 odjeljenja u odnosu na školsku 2013/14 godinu.
Potrebe lokalnog tržišta rada trenutno postoje za sezonskom random snagom u oblasti ugostiteljstva i turizma, prerade drveta i uslužne djelatnosti, zato i škola sa svojom razvojnom politikom treba forsirati upis učenika na ovim područjima rada čime bi se nakon završetka školovanja isti mogli i uposliti.
Transport i saobraćajne veze postoje trenutno samo prema Beranama i dalje , u projekciji  je otvaranje puta preko Čakora , i preko Republike Albanije za Podgoricu.
Oragnizovanog prevoza učenika ima samo iz Gusinja , tako da velliki broj učenika putuje od kuće do škole i preko 10 km, što umnogome otežava njihovu angažovanost na realizovanju predviđenih nastavnih sadržaja.
Škola sama oraganizuje prevoz učenika iz Mjesne zajednice  Murine  i sela  Velika i Ržanica, jer na istoj relaciji ne postoji organizovani prevoz. To utiče na obrazovanje učenika u tom smislu što puno vremena učenici putnici troše na putovanje.
Učenici koji se upisuju u našu školu dolaze sa skromnim predznanjem , posebno oni koji se upisuju na stručnu školu, što potvrđije primjer da je na kraju I klasifikaciong perioda 2014/15 godine od ukupnog broja učenika I razreda ( 4 odjeljenja) svega 3 učenika imalo odličan uspjeh.
Lokalna zajednica još nije dovoljno prepoznala značaj škole za razvoj opštine i nadamo se da će se kroz projekte u oblasti poljoprivrede, turizma i ugostiteljstva , koji je škola realizovala u okviru projekta MNE-011, više uključiti.
Edukacija se realizuje kroz akreditovane seminare i obuke od strane Ministarstva Prosvjete, CSO-e, Zavoda za Školstvo i treninge koje organizuje sama škola.
S obzirom da na teritoriji opštine postoji samo 1 srednja škola to se saradnja na lokalnom nivou odvija kroz saradnju sa Osnovnim školama koja je vrlo obostrano korisna. Posebna vrsta sardnje jeste održavanje zajedničkih internih seminara na aktuelene teme  u oblasti reformirsane škole kao što su: aktivno učenje; timski rad, konflikti i način njihovog rješavanja; praćenje, vrednoasnje i ocjenjivanje; vršnjačko nasilje; implementacija preduzetničkih kompetencija. U oblasti neposredne saradnje među školama jeste i nastavak saradnje stručnih aktiva na polju planiranja i realizacije oglednih časova i izvođenje zajedničkih projekta u oblasti Učeničkog preduzetništav kroz Obavezen izborne sadržaje i Slobodne aktivnosti.
S obzirom na savremene tokove  i trendove u razvoju društva, zahtjeve tržišta  kao i u skladu sa prioritetima koji su planirani  na nacionalnom naivou u narednom periodu, škola  se uključila i realizuje nove obrazovne programe na područjima:
- Turizam – turistički tehničar
- Poljoprivreda – poljoprivredni tehničar ( modularizovani pilot projekat)
- Ugostiteteljstvo: konobar; kuvar; tehničar usluživanja; tehničar kulinarstva
- Građevina: građevinski tehničar; monter suve gradnje; keramičar
Sredstva za realizaciju i izvođenje nastave i svih oblika edukacije su plinarana na nacionalnom nivou budžetskim putem i njisu u potpunosti  dovoljna za njihovo kvalitetno relizovanje pa ostaje na menadžmentu škole – direktoru da sopstvenim angažamanom i uticajem obezbijedi dodatna sredstva.
Edukaciji nastavnika posvećuje se posebna pažnja kroz prisustvo organizovanim oblicima usavršavanja na nacionalnom nivou tako i kroz sopstvne aktivnosti koje sprovodi Tim za kvalitet na nivou škole.
Primjena Pravilnika o zvanjima će doprinijeti većoj motivisanosti nastavnika  a time i kvalitetnijoj nastavi.
Posebna pažnja se posvećuje njegovanju primjera dobre prakse  i  njihovoj  afirmaciji ne samo u školi već i šire. Primjer za to su Preduzeća za vježbe i učešćas na nacionalnim takmičenjima, posebno u Učeničkom preduzetništvu.
Faktor koji  ima uticaj na razvojne potrebe škole je i proglašenje nacionalnog parka Prokletije jer se time postižu preduslovi za dalji razvoj turizma i poljoprivrede a samim tim i realizacija obrazovnih programa na području poljoprivrede, turizma i ugostiteljstva.
Škola vrlo kvaliteno sarađuje sa školama iz Švajcarske, posebno na područjima ugostiteljstva i turizma. Zahavljujućei toj saradnji , škola je realizovala projekte korišćenja solarne energije u saradnji sa Šavajcarskom firmom SOLDEV   a planira se i izgradnja Švajcarske planinske kuće koja bi bila dio sadržaja turističkih projekata škole.
Relizovani su programi stručnog usavršavanja nastavnika i učenika na području ugostiteljstva i turizma u Švajcraskoj.
Planirani su u dogovoreni projekti daljeg stručnog usavršavanja nastavnika i učenika i na području poljoprivrede u narednom periodu uz već pomenute turizma i ugostiteljstva.
Na planu zaštite životne sredine urađeni su zajednički projekti sa PRO NATURA u vezi zaštite Plavskog i Hridskog jezera.
Škola je  realizovala projekat MNE-011 u saradanji sa LUX DEVELOPMENT-om i Ministarstvom prosvjete u oblasti ugostiteljstva i poljoprivrede.
Škola će aplicirati i za projekte u okviru IPA fondova, sobzirom da je opština Plav  pogranično mjesto.
Škola je uključena  u  projekte ETF-a u oblasti inkluzivnog obrazovanja za čije učešće u proteklom periodu ima veoma visoku ocjenu.

PREGLED FAKTORA KOJI UTIČU NA RAZVOJNE POTREBE ŠKOLE
LOKALNI FAKTORI-  INTERNI I EKSTERNI
INTERNI FAKTORI
Kvalitet procesa nastave i učenja
Nastavno osoblje u svom radu koristi savremene nastavne metode  i oblike rada  u čijem centru se nalazi učenik. Na taj način se kod učenika razvija kritičko mišljenje,  kreativnost i podstiče se njihovu kritičnost i  istraživački duh. Nastavni proces je osmišljen tako da kod učenika podstice praktičnu primjenjivost i trajnost stečenih znanja razvija njihove ključne kompetencije, vještine i daje temelje za cjeloživotno učenje.
Nastavnici nase škole se na adekvatan način prema najnovijim preporukama pripremaju za nastavu sto uprava uredno prati i  vodi evidenciju o tome. Škola pri izradi rasporeda vodi računa o dnevnoj i nedjeljnoj opterećenosti učenika a profesori se pridržavaju Zakonskih odredbi o broju pismenih provjera znanja u toku dana i u toku sedmice. Ocjenjivanje učenika je u skladu sa zakonskim odredbama, redovno, javno,  sa obrazloženjem i ima motivacionu ulogu. Praktična nastava se dijelom odvija u školi ( Đacki restoran sa kuhinjom, mašinska radionica, autoservis, ogledna poljoprivredna dobra) a dijelom kod Poslodavaca iz lokalne sredine, naših socijalnih partnera.
PRIMJENA NASTAVNE I INFORMATIČKE TEHNOLOGIJE
Nastavno osoblja je prošlo obuku za rad na računarima. U školi ima 38 savremenih računara povezanih na internet koji se koriste ne samo u nastavi informatike već i u nastavi drugih predmeta. Škola ne posjeduje odgovarajuće softvere za nastavu.  U školi se organizuju kursevi preko Zavoda za Zapošljavanje Crne Gore u oblasti informatičke pismenosti i stranog jezika.
ETOS, PODRŠKA I BEZBJEDNOST UČENIKA U ŠKOLI
S obzirom da je struktura naših učenika veoma heterogena  i višenacionalna, a nastava dvojezična, možemo se pohvaliti da opštu atmosferu u Školi karakteriše veoma uspješan interpersonalni odnos u duhu tolerancije i uvažavanja različitosti prema uzrastu, polu, specijalnim potrebama učenika, nivou obrazovanja, socijalnim, nacionalnim i kulturološkim specifičnostima. Škola redovno i veoma uspješno informiše učenike o njihovim pravima i obavezama i u potpunosti obezbjeđuje učenicima tretman i prava koja im pripadaju i podstiče učenike da učestvuju u odlučivanju o pitanjima koja su direktno vezana za njih. Škola ima vrlo uspješan Učenički parlament koji se sastaje najmanje jednom mjesečno i koji realizuje niz aktivnosti uz aktivno učešće u predlaganju, idejama i realizaciji značajnih elemenata u radu škole. Kroz planove direktora, pomoćnika direktora,  pedagoga i psihologa  veoma uspješno se realizuje: savjetodavni rad sa učenicima, organizovanje i struktuiranje odjeljenja, organizovanje  proslava, manifestacija, kulturnih i sportskih aktivnosti, rad sa Zajednicom učenika,  Savjetom mladih. Učenici su kreatori proslava za dan škole i velikim dijelom učestvuju u manifestacijama lokalnog karaktera („Dani Behara“, „Dani Borovnice“, Dan Opštine, Plavski književni susreti, likovna kolonija.). U narednom periodu škola planira pokretanje Školskog lista. U školi se primjenjuje Pravilnik o pohvalama, nagradama i vaspitnim mjerama učenika. Svakom učeniku se pristupa individualno vodeći računa o njegovim sposobnostima, afinitetima i interesovanjima. Posebna pažnja posvećuje se nadarenim učenicima kroz pripremu i učešće na  takmičenjima kao i učenicima koji zaostaju u savladavanju nastavnih sadržaja kroz organizovanje dopunske nastave, dodatne i pripremne nastave.
Škola realizuje edukativne programe za prevenciju od destruktivnog ponašanja i bolesti zavisnosti kroz predavanja, školske projekte, seminare i saradnjom sa NVO-a i nadležnim ministarstvima.
Veliku pažnju škola posvećuje bezbjednosti učenika kako na polju zdravstva tako i na polju bezbjedonosnih uslova u školi kroz  preglede i odgovarajuće ateste.
EKSTERNI FAKTORI
SARADNJA SA SOCIJALNIM PARTNERIMA, RODITELJIMA, USTANOVAMA I LOKALNOM ZAJEDNICOM
Škola je otvorena za saradnju i ima značajnu saradnju sa ustanovama, poslodavcima i lokalnom zajednicom. Poslodavci iskazuju spremnost za saradnju sa Školom po pitanju realizacije praktične nastave u svojim objektima. Svojim radom i saradnjom sa okolinom podstiče razvoj privatnog i javnog partnerstva radi ostvarivanja zajedničkih ciljeva. Uspješan primjer veze javnog i privatnog partnerstva jeste sardanja škole sa Kompanijom Šarkinović u podizanju i proširenju oglednog poljoprivrednog dobra na kojem se na vema kvalitetan način realizuje praktična nastava za obrazovni program: poljoprivredni tehničar, kao i za programe preduzetništva. Škola ima razvijenu saradnju sa roditeljima koja se realizuje ne samo kroz obavezne roditeljske sastanke već i kroz zajedničke sastanke učenika i roditelja sa upravom škole kao i kroz niz aktivnosti škole u koje su uključeni roditelji. Jedan od bitnih pokazatelja ove efikasne saradnje jeste veoma mali broj izostanaka učenika ove škole. Najveći dio roditelja prati svoju djecu tokom čitave nastavne godine. Škola ima Savjet roditelja koji daje veliki doprinos radu škole i uključen je u sve odluke bitne za rad škole (Donošenje Godišnjeg plana rada škole, Usvajanje izvještaja o radu škole, davanje mišljenja o realizaciji đačke ekskurzije, o Izbornim predmetima, vannastavnima aktivnostima....). Škola održava kontakte sa kulturnim institucijama i sportskim organizacijama za potrebe nastavnih i vannastavnih aktivnosti. U okviru saradnje sa osnovnim Školama naša škola saradjuje sa tri osnovne Škole: Osnovna Škola u Plavu, Osnovna Škola u MZ Gusinje i Osnovna Škola MZ Murina. Škola organizuje „Dane otvorenih vrata“ za učenike završnih razreda osnovnih škola, a tokom II polugodišta upoznaje druge učenike i njihove roditelje putem RTV- Glas Plava, brošura, flajera, prezentacije. Škola ima i vrlo razvijenu saradnju sa fakultetima. Škola uspješno saradjuje i sa Zavodom za zapošljavanje Crne Gore. Ta saradnja se ogleda u konsultovanju ove organizacije prilikom odabira zanimanja za I razrede (upisna politika).

NACIONALNI FAKTORI
STRUČNO I PEDAGOŠKO METODIČKO USAVRŠAVANJE NASTAVNIKA
Uprava škole i nastavno osoblje redovno posjećuju sve vidove stručnog usavršavanja (seminari) u organizaciji Zavoda za školstvo, Centra za stručno obrazovanje i drugih organizatora licenciranih za izvođenje istih. Usavršavanje se odvija u dva pravca – unapređivanje pedagoškog rada i profesionalno usavršavanje u okviru struke.  Takođe u okviru škole se organizuju seminari i  stalna obuka nastavnika. Na nivou stručnih aktiva stalno se odrzavaju okrugli stolovi na kojima članovi stručnih aktiva razmjenjuju mišljenja, iznose probleme sa kojima se susreću te izrađuju planove prevazilaženja prepreka u stručnom obrazovanju. U školi se konstantno realizuju ogledni i ugledni časovi kojima prisustvuje uprava Škole i članovi stručnog aktiva predmeta , kao i predstavnici aktiva iz Osnovnih škola. Niko od nastavnika još uvijek nema više zvanje predvidjeno Pravilnikom o stručnom usavršavanju i napredovanju nastavnika,  Škola vodi urednu evidenciju seminara koje su pohadjali nasi nastavnici. Od 2008. godine u školi postoji i tim za Profesionalni razvoj na nivou škole koji  priprema plan profesionalnog razvoja na nivou škole za period od dvije godine na osnovu izvršene procjene potreba a od 2013 godine i tim za Internu evaluaciju. Procjena potreba vrši se na osnovu rezultata samoevaluacije rada škole i eksterne evaluacije, kao i korišćenjem drugih relvantnih instrumenata. Ovaj plan dio je Godišnjeg i Razvojnog plana škole, i isključivo se odnosi na profesionalni razvoj nastavnika. Važno je da prati i odražava potrebe i priroritete škole, odnosno učenika i nastavnika. Njegov cilj jeste da poboljša rad nastavnika, a time i način učenja i kvalitet znanja ,vještina i kompetencija koje učenici  stiču u školi – ishodi učenja.
SARADNJA SA DRŽAVNIM INSTITUCIJAMA
Škola ima veoma uspješnu saradnju sa Državnim institucijama – Ministarstvom prosvjete, Zavodom za školstvo, Centrom za stručno obrazovanje, Ispitnim Centrom i drugim relevantnim institucijama. Ta saradnja se sastoji u planiranju nastave, pravnoj regulativi, dostavljanju potrebnih podataka, realizaciji projekata, stručnom usavršavanju i eksternoj evaluaciji. Škola sarađuje sa Ministarstvom poljoprivrede i ruralnog razvoja, Ministarstvom turizma i Zavodom za zapošljavanje Crne Gore, Skupštinom Crne Gore čiji je Odbor za turizam održao sjednicu u prostorijama škole gdje su učešće uzeli učenici i nastavnici.

MEĐUNARODNI FAKTORI
Škola održava i njeguje saradnju kako na lokalnom, regionalnom tako i na medjunarodnom nivou. Škola je učestvovala u brojnim medjunarodnim projektima koji su uspješno realizovani. Kao primjer takvog projekta stručnog usavršavanja nastavnika i učenika je saradnja sa školama iz Švajcarske iz pokrajine NeuShantell, Chaux de Fonds, koji je rezultirao inovacijama u nastavi iz oblasti Turizma i Ugostiteljstva. Škola ima veoma dobru saradnju sa Austrijskom organizacijom Kultur-Kontakt sa kojom je realizovala veliki broj projekata kako preko ECO-neta, tako i preko TOUR REG-a. Škola je već drugu godinu  uključena u projekat  „Učeničkog preduzetništva“ koji je implementirala Norveška organizacija BIP (Bussines innovation programs) u saradnji sa Agencijom za razvoj malih i srednjih preduzeća Crne Gore. Škola saradjuje sa ETF-om u programu socijalne inkluzije i edukacije nastavnog osoblja.
Škola je bila dio o medjunarodnih istrazivanja kao sto su: PISA projekat  i ESPAD istraživanje.
Škola je u proteklom četvorogodišnjem periodu realizovala i sledeće  projekte:
- u okviru projekta MNE 011 a preko Vlade Luxemburga i Ministarstva prosvjete Crne Gore otvoren je Đački restoran sa kuhinjom i ogledno poljoprivredno dobro  čime su se stvorili uslovi za efikasno izvođenje nastave za oblast ugostiteljstva i poljoprivrede
- u saradnji sa Slovačkom Ambasadom u Podgorici realizovala 2 ( dva ) projekta i to: opremanje Restorana „Sport”  u sportskoj sali i uredjenje Đačkog restorana  koji su direktno u funkciji interesa učenika i projekata u oblasti učeničkog preduzetništva
-  u saradnji sa Regionalnon Agencijom za razvoj opremila i uredila i Centar za preduzetništvo u kome se odvijaju planirane aktivnosti iz preduzetništva kao i takmičenja i volonterski rad
- u saradnji sa Ambasadom Poljske u Podgorici realizovan je projekat Oglednog pčelarskog dobra sa 22 košnice različitih tipova i neophodna oprema za realizaciju praktične nastave i stvaranje uslova za razvoj učeničkih preduzeća
- KEPASS projekat u okviru IPA jadranskog programa prekogranične saradnje 2007-2013.
U Projekat je uključeno 11 obrazovnih institucija Jadranske regije. Cilj KEPASS Projekta je da integriše obrazovne sisteme u Jadranskoj regiji kako bi se podigla konkurentnost srednjoškolskog obrazovanja i stvorili uslovi za veću mobilnost učenika, kao i uzajamno priznavanje srednjoškolskih programa i diploma, doprinoseći povezivanju obrazovnih sistema i tržišta rada u Jadranskoj regiji. 7 učenika je bilo u periodu od septembra do decembra 2014. godine bilo o našoj školi ( 5 učenika gimnazije iz Pule i Poreča  i 2 učenika iz medicinske škole iz Mostara). 5 učenika naše škole je u istom periodu bilo u Rovinju. Utisci učenika koji su boravili u našoj školi i u Plavu su više nego izuzetni kao i naših učenika  koji su boravili u Hrvatskoj. Samim tim zaključak je da je taj projekt postigao svoj puni cilj.
- U saradnji sa Švajcarskom firmom “Soldev” škola je u toku 2013/14.godine realizovala projekta održive energije (solarana energija) i isti nastavlja sa realizacijom u i 2014/15. godine . Sam projekt se realizuje i kroz slobodne aktivnosti učenika, obavezne izborne sadržaje i učeničko preduzetništvo. Postavljen je solarni sistema koji je pored uštede električne energije imao efekat edukacije učenika i nastavnika škole.
 - Nabavljena je oprema za učenike sa posebnim obrazovnim potrebama donacijom Kultur –   Kontakta iz Austrije
 -Napravljene su dvije pristupne rampe za invalidna lica i toalet za ista uz pomoć donatora,  Kultur – Kontakta iz Austrije
-Izvršeno je opremanje školske sale spravama i rekvizitima kao i investicije na određenim sadržajima a posebno parketu škole
-Realizovan je Busines Inovation Projekat kao grantovi za pomoć za pokretanje učeničkih preduzeća
-Izvršeno je pokrivanje školske zgrade  u površini od 180m²
-Urađena je radionica za građevinsku struku gdje se realizuje dijelom praktična nastava za zanimanja građevinski tehničar, keramičar, monter suve gradnje
- Urađena je radionica za pčelarstvo gdje se nalazi oprema donacije Ambasade Poljske i gdje se dijelom realizuje nastavni proces iz oblasti poljoprivrede i učeničkog preduzetništva
- Adaptiran je i opremljen kabinet za zdravstvene tehničere za interne bolesti sa njegom
- U okviru projekta „ Sačuvajmo od zaborava” formirana je tzv „ Etno soba”
- Izgrađena je i uređena terasa ispred Đačkog restorana i urađene nove prilazne staze restorana sa glavne ulice
- Adaptirana je prostorija za foto sekciju i opremljena sa dijelom opreme
- Škola je u svim izvještajima od strane ETF ocijenjena vrlo visokom ocjenom
U izvještaju o utvrđivanju kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada u maju 2010. godine konstatovana je činjenica da škola ima kvalitetnu saradnju sa Međunarodnim faktorima u realizaciji različitih projekata i edukaciji učenika i nastavnika.
PLANIRANI PROJEKTI U  SLEDEĆEM RAZVOJNOM PERIODU
-  “REGIONALNA PODRŠKA INKLUZIVNOM OBRAZOVANJU”   Škola je odabrana sa ostalih 6 škola u Crnoj Gori kao pilot inkluzivna škola u projektu koji ce trajati 3 godine. Projekat je usmjeren na zastupanje koncepta inkluzivnog obrazovanja kao reformskog principa koji poštuje i njeguje različitosti među svim učenicima sa posebnim fokusom na one koji su najviše izloženi riziku marginalizacije i isključenosti.
- Uz podršku Regionalnog centra za razvoj preduzetničkih kompetencija za zamlje Jugoistočne Evrope (SEECEL) od septembra 2014. godine  škola je jedna od četiri pilot škole u Crnoj Gori koje  tokom školske 2014/2015. godine primjenjuje preduzetničke kompetencije kroz opšte obrazovne predmete u gimnaziji.
U toku je realizacija projekta
,, PRUŽANJE PODRŠKE ODRŽIVOM RAZVOJU ŽIVOTNE SREDINE U PREKOGRANIČNOM   REGIONU KROZ ZAJEDNIČKE INICIJATIVE ''
Cilj projekta:
Doprinos zaštiti, promociji i upravljanju održivim razvojem životne sredine u prekograničnom regionu kroz jačanje kapaciteta lokalnih i organizacija, unapređivanje nivoa razumijevanje značaja očuvanja i zaštite životne sredine i sprovođenje lokalnih inicijativa.
Opis projekta:
Opština Plav implementira projekat ,,Pružanje podrške održivom razvoju životne sredine u prekograničnom regionu kroz zajedničke inicijative'', koji se sprovodi u saradnji sa Centrom za demokratske integracije i razvoj u Kukesu, na teritoriji opštine Plav i regiona Kukes u Albaniji. Projekat je finansiran od strane Evropske Unije preko trećeg poziva za projekte IPA II komponente programa saradnje između Albanije i Crne Gore.
U okviru projekta je predviđeno da se osnuju dva ekološka kluba jedan je otvoren u školi JU SMŠ“ Bećo Bašić“ , od 01.04 2014.god. Svrha eko-klubova je da se široj lokalnoj zajednici u Plavu približi i pojasni značaj očuvanja i unapređivanja životne sredine kroz održivi razvoj.
Aktivnosti u okviru projekta: Održavanje radionica, prezentacija i debata na temu zaštite životne, akcije čišćenja i sadnje.
U realizaciji aktivnosti učestvuju: nastavnici i učenici svih područja rada  u kojima je učestvovalo više od 100 učenika.



Škola u realizaciji razvojnog plana za naredni period planira dio aktivnosti koje će veoma značajno unaprijediti obrazovno-vaspitni process a posebno kroz izgradnju novih sadržaja u oblasti poljoprivrede i turizma. Ovim projektima će biti posebno unaprijeđen odnos učenika prema praktičnoj nastavi i profesionalnoj praksi kao afirmaciji učeničkog preduzetništva koje je do sada veoma prepoznato u školi i šire.
( U Podgorici je u organizaciji UDG održano je Državno takmičene pod nazivom “ Busniss Challenge Montenegro” . Učenica srednje škole Bećo Bašić” iz Plava  Radončić Samira je osvojila I ( prvo ) mjesto dok su učenici Petrović Nemanja i Rajković Sanja, takođe učenici srednje mješovite škole “ Bećo Bašić” iz Plava,  osvojili II (drugo) mjesto. Kao pobjedničke ekipe predstavljali su Crnu Goru na  takmičenju srednjoškolaca  “ Poslovni izazov zapadnog Balkana”  održanog u Beogaradu 26-28 aprila  2013. godine. Na dvodnevnom takmičenju srednjoškolaca iz Preduzetništva koje je organizovano u Beogradu takmičilo se 60 vršanjaka iz 43 srednje škole iz Crne Gore, Srbije, Bosne i Hercegovine i Hrvatske. Od ukupno 13 članova  iz  Crne Gore , 3 učenika su bila iz JU Srednja mješovita škola “ Bećo Bašić” u Plavu i to Petrović Nemanja, Rajković Sanja i Radončić Samira.  Takmičenje je imalo za cilj da učenicima pruži uvid u savremeni način poslovanja i motiviše ih da razmišljaju proaktivno i svoje ideje sprovedu u djelo. Zadatak timova je bio da osmisle proizvod koji će vladati globalnim tržištem 2020 godine. Pobjednički tim u Beogradu ,  su činili učenici iz Plava, Visokog, Futoga i Novog Sada . Učenik naše škole Petrović Nemanja je osvojio I  ( prvo) mjesto a Rajković Sanja, takođe predstavnik naše škole , II ( drugo)  mjesto.
Na 2 Sajmu Učeničkog  preduzetništva u Podgorici 2009. godine u oraganizaciji Direkcije za razvoj malih i srednjih preduzeća i Business Innovation Programs  za najbolje preduzeće ,najbolji  biznis plan i najbolji proizvod  je proglašeno Učeničko preduzeće ove škole  “ Blueberry product”
Regionalna razvojna agencija za Bjelasicu, Komove i Prokletije, u saradnji sa Regionalnom Agencijom za prostorni i ekonomski razvoj raškog i moravičkog okruga, je organizovalo Sajam preduzetnistva u Beranama 10 maja 2013 godine.
Na Sajmu su  učestvovala  40 preduzeća iz 10 srednjih škola iz Crne Gore i Srbije, sa ukupno 200 učenika i 20 nastavnika. U revijalnom dijelu 15 mladih preduzetnika iz Crne Gore i Srbije   je  takodje učestvovala na Sajmu
Srednja škola “ Bećo Bašić” iz Plava na Sajmu je predstavljalo 4 preduzeća  “ Antika”  “ Elita”  “ Perla”  i  “ Jardum Maxi”  od  kojih je  preduzeće  “Perla”  osvojilo I ( prvo ) mjesto za najbolji Biznis plan a preduzeće “ Jardum Maxi” I ( prvo ) mjesto za najbolji nastup na sajmu.

Projekti koje će škola kandidovati u sledeće razvojnom periodu
• Realizacija “Preduzetničkog kluba 13100” koji se odnosi na uređenju zasada na imanjima učenika sa novim kvalitetnim sadnicama voća. Ista ideja bi bila plod rada samih učenika škole saradnika u projektu. Nabavku bi izvršila TIKA
• Izgaradnju labaratorije za ispitivanje zemljišta, poljoprivrednih proizvoda, meda, vode a istu opremu bi finansirala TIKA
• Nabavka košnica za učenike škole koji bi formirali svoj mini biznis i zajedno sa školom činili asocijaciju “Preduzetničkih klub pčelara”
• Zajedno sa Amabasadom Švajcarske iz Beograda i prijatelja iz Zajednice opština Švajcarske , kao znak 20-o godišnje uspješne  saradnje,  će se nakon dobijanja placa, sagraditi ” Švajcarska planinska kuća” sa školskim sadržajima i koja će afirmisati razvoj turizma u Plavu
• Zajedno sa Nacionalnim parkom Prokletije škola će izvršiti adaptaciju i pustiti u funkciju objekat nekadašnje karaule JNA na planini Bogićevici. Isti projekat će se pokušati realizovati kroz IPA projekte
• Proširenje oglednog poljoprivrednog dobra sa zasadima vinove loze koja odgovara Plavskom klimatu kao i uređenje Martinovićkog jezera kroz moguću saradnju sa zainteresovanim investitorom – privatno javno partnerstvo
• Zajedno sa MZ Vusanje i dijasporom napraviti ugostiteljsko-turistički objekat na vodopadu Grlje koji bi omogućio zapošljavanje učenika ove škole koji su završili nastavu na albanskom jeziku

EVALUACIJA: EKSTERNA I INTERNA
EKSTERNA EVALUACIJA
Eksterno utvrđivanje kvaliteta obrazovno-vaspitnog rada u školama vrši Zavod za školstvo, Centar za stručno obrazovanje i Ispitni centar . Utvrđivanje kvaliteta vrši se po potrebi a najmanje jedanput u periodu od četiri godine.  Datum  eksterne evaluacije, o kojem je škola dobila pismeni izvještaj, bio je u periodu od 10. 05. di 14.05. 2010. godine.
Nalaz   tima savjetnika za eksterno utvrdjivanje kvaliteta  obrazovno- vaspitnog rada u  JU Srednjoj mješovitoj školi „Bećo Bašić” Plav:
U periodu od 02. -04.12.2014. godine tim eksternih evaluatora Centra za stručno obrazovanje je u školi utvrđivao kvalitet obrazovno-vaspitnog rada JU Srednja mješovita škola „ Bećo Bašić” u Plavu i škola očekuje Izvještaj koji će biti razmatran na Školskom odboru, Nastavničkom vijeću , Savjetu roditelja i  Organu lokalne samouprave nadležnom za poslove obrazovanja i vaspitanja.
INTERNA EVALUACIJA
Jedan od ciljeva stručnog obrazovanja u Crnoj Gori je „kompatibilnost sistema stručnog obrazovanja sa evropskim sistemom obrazovanja u stručnim školama kao i prohodnost iz jednog sistema u drugi“ (Knjiga promjena, 2001.).
Evaluacija je aktivnost koja ima za cilj sistematsku procjenu postignuća koja se realizuje u unaprijed definisanim fazama procesa.
Interna evaluacija treba da obezbijedi periodične preglede kojima se utvrđuje da li su škole ispunile svoj cilj, odnosno da li procesi omogućavaju realizaciju obrazovnog procesa u skladu sa standardima.
Osnovni cilljevi utvrđivanja kvaliteta procesom interne evaluacije su:
- Dobijanje opšte slike o svim aktivnostima u školi;
- Povećanje nivoa spremnosti ustanova za ispunjenje funkcije obrazovanja;
- Potvrđivanje usklađenosti aktivnosti škole i postignutih rezultata;
- Uspostavljanje efikasnog ciklusa za razvoj ustanove;
- Uspostavljanje procesa baziranih na planskim aktivnostima;
- Blagovremeno identifikovanje karakteristika pojedinih segmenata u cilju smanjenja rizika za narušavanje kvaliteta;
- Promovisanje škole u široj društvenoj zajednici i unapređivanje saradnje;
- Unapređivanje podrške učenicima;
- Afirmisanje timskog rada u procesu obrazovanja i obuke svih učesnika;
- Uspostavljanje sistema korišćenja finansijskih sredstava usmjerenog ka unapređivanju kvaliteta nastave i poboljšanje postignuća;
- Jačanje svijesti o kvalitetu kao instrumentu za unapređenje efikasnosti;
- Stvaranje od škole organizacije koja uči;
- Težnja ka izvrsnosti itd.
Interno obezbjeđivanje unapređivanja kvaliteta u stručnom obrazovanju podrazumijeva procese i aktivnosti kojima se vrši utvrđivanje, osiguravanje i održavanje kvaliteta obrazovanja i obuke u skladu sa obrazovnim standardima. Standardi na osnovu kojih se identifikuje dostignuti nivo i progres definisani su zakonskim i podzakonskim normama, obrazovnim programima, standardima zanimanja, nivoom razvoja tehnike i tehnologije, komparativnošću srodnih sistema, normativima itd.
Internim obezbjeđivanjem kvaliteta obuhvataju se procesi praćenja stanja i donošenje mjera koje omogućavaju progres u oblastima: kooperativnosti, efikasnosti i upravljanje resursima.
Proces interne evaluacije obezbjeđuje pretpostavke za:
- Unapređivanje planiranja i odlučivanja baziranom na indikatorima stanja i procjene kvaliteta;
- Efikasno korišćenje nivoa kvaliteta obrazovanja i obuke za sticanje kompetencije učenika na kraju procesa;
- Partnersko učešće u unapređivanju kvaliteta;
- Podsticanje promocije rada škole i unapređivanje saradnje sa socijalnim partnerima i lokalnom zajednicom;
- Poboljšanje praćenja i efikasnosti korišćenja finansijskih resursa;
- Unapređivanje i transparentnost u komunikaciji sa učenicima i roditeljima;
- Unapređivanje uslova za dostizanje ciljeva definisanih obrazovnim programima;
- Unapređivanje procesa i efikasnosti održavanja prostornih, informatičkih, materijalnih dobara, opreme i uređaja;
- Sprovođenje adekvatnih mjera u skladu sa preporukama itd.
Interna evaluacija predstavlja sistemsko i transparentno preispitivanje prakse sa opštim ciljevima unapređivanja rada škole.
Procesom interne evaluacije i samoevaluacije stiče se uvid u nivo dostignuća u odnosu na standarde. Osim toga, procesom interne evaluacije obezbjeđuje se očuvanje dobre prakse, otklanjanje nedostataka, povećanje nivoa odgovornosti učesnika u procesu, uočavanje razvojnih prioriteta, uočavanje efikasnijih načina za podršku učenicima itd.
Pretpostavka uspjeha dugoročnog razvoja i osnova za uspješno organizovanje obrazovanja i obuke je planiranje na zacrtanim ciljevima. Ciljevi treba da budu jasni, dostižni i provjerljivi.
Planiranje je zahtjevan proces kojim se određuje pravac djelovanja i donošenje odluka na znanju i relevantnim procjenama. Planiranjem se obezbjeđuje kontinuitet i integralnost aktivnosti koje se preduzimaju u školi.
Potrebno je da se planiranjem obuhvati cijeli proces rada u školi svi elementi, veze i odnosi koji ga čine, rad pojedinaca i tijela koji doprinose radu u svojim područjima itd.
Odbor za interno obezbjedjivanje kvaliteta u JU Srednjoj mješovitoj školi „Bećo Bašić“ čine:
1. Ramo Kolašinac, direktor Škole
2. Ranko Bojović, pomoćnik direktora
3. Rifat Balić, menadžer upravljanja kvalitetom- organizator praktične nastave
4. Selmir Purišić, ICT koordinator
5. Dzana Baković, školski psiholog
6. Slavoljub Turković, školski pedagog
7. Jasmina Srdanovic, profesor
Osnovne aktivnosti Odbora za interno obezbjeđivanje kvaliteta su:
- Učešće u pripremi: Strategije internog obezbjeđivanja kvaliteta, Kataloga internog obezbjeđivanja kvaliteta i Plana internog obezbjeđivanja kvaliteta za godišnji plan i program rada škole;
- Upravljanje i koordinacija procesom utvrđivanja kvaliteta i samoevaluacijom;
- Utvrđivanje i procjena nivoa indikatora;
- Definisanje indikatora i predlaganje minimalnog nivoa kvaliteta, načina i postupaka za provjeru ispunjenosti utvrđenog minimuma po pojedinim indikatorima kvaliteta;
- Priprema upitnika, anketiranje i obrada prikupljenih podataka;
- Određivanje procedura, dokumenata za praćenje i odgovornosti za prikupljanje indikatora;
- Unapređivanje procesa i uvođenje online- samoevaluacije;
- Predlaganje mjera i postupaka za unapređivanje kvaliteta;
- Pripremanje programa i realizacija obuke nastavnika ocjenjivača/evaluatora;
- Promovisanje strategije kvaliteta itd.
Do školske 2012/13 godine u školi je postojala Grupa za kvalitet koja je radila po priručniku Obezbjeđivanje kvaliteta u srednjem stručnom obrazovanju, a od aprila 2013. godine u školi je formiran Odbor za interno obezbjeđivanje kvaliteta i urađena je obuka internih evaluatora od strane predstavnika Centra za stručno obrazovanje. Plan interne evaluacije se vodi kao poseban dokument i prilog je Godišnjem planu i programu rada škole.

DVOGODIŠNJI PRIORITET I CILJEVI RAZVOJNOG PLANA ŠKOLE
Na osnovu trenutnog stanja, Misije i Vizije i Izvještaja o kvalitetu obrazaovanja i buke koju je izvršio tim eksternih evaluatora Centra za stručno obrazovanje koja je bila u periodu od 02-04.2014. godine, predlažem prioritetne oblasti razvojnog planiranja za period od naredne 2 godine.                                                                                                                                                                                                                                                                  
I  Unapredjivanje kvaliteta nastave u školi
II  Poboljšanje saradnje škole sa subjektima koji su direktno ili indirektno uključeni u rad škole
III   Razvijanje učeničkih znanja i odgovornosti
IV  Upisna politika orijentisana na tržište rada
V   Podizanje kvaliteta praktičnog obrazovanja


 
 
brojac poseta

brojac poseta
Back to content | Back to main menu